Strona główna-Wydarzenia-Festiwal Ujście Kultury: Zbieracze kości, Tutaj Kiedyś stał dom
29
Lipca

Festiwal Ujście Kultury: Zbieracze kości, Tutaj Kiedyś stał dom

Miejsce: Zdynia, teren Watry Łemkowskiej
Data: 29.07.2026 19:00
Festiwal Ujście Kultury: Zbieracze kości, Tutaj Kiedyś stał dom

ZBIERACZE KOŚCI - godz. 19:00
Czas trwania: 70 min
Reżyseria: Mariusz Laskowski
Scenariusz: Małgorzata Piłacińska
Muzyka: Mirosław Bogoń

Tęsknię za sadem. Głuchym odgłosem śliwek spadających na ziemię. Ciszą przedwieczorną. Za wzgórzami płonącymi czerwienią buczyny.
1947 rok. Młoda kobieta z córeczką musi w kilka godzin opuścić swój dom. Zabiera tylko kilka rzeczy i krowę. Niecałą dobę później inna kobieta, w zaawansowanej ciąży wprowadza się do takiej opuszczonej chyży. Patrzy na ikony na ścianach. Lśniące garnki. Dotyka pieca. Wciąż ciepły.

Czy mam prawo tu żyć?
To pytanie zadaje sobie Monika Babula, wnuczka Polki, która zajęła łemkowską chyżę. Mirek Bogoń jest z kolei wnukiem Łemkini, która została zmuszona zostawić swój widok za oknem i stąd wyjechać. Mijają lata. Wnuczka osadników i wnuk uchodźców spotykają się w Beskidzie Niskim i niemal od razu znajdują wspólny język. Artystyczny. Ona aktorka, on muzyk tworzą wspólnie kilka przedstawień. Wreszcie decydują się opowiedzieć historię, która łączy ich i dzieli jednocześnie najbardziej. Poruszają temat, którego lepiej nie ruszać. Zbierają metaforyczne kości, bo wierzą, że dopiero, gdy pochowają starą opowieść, będzie mogła się narodzić nowa.
Czy mam prawo tu żyć?
To pytanie zadaje sobie w spektaklu także kobieta, która zamyka w swoim życiu jeden etap, ale boi się rozpocząć następny. Głos serca zagłuszają zasady i oczekiwania, które dotąd wypełniała automatycznie, bez zastanowienia. Czy odważy się opowiedzieć swoją historię, zanim ta zostanie za nią przez innych opowiedziana?

TUTAJ KIEDYŚ STAŁ DOM - godz. 21:30

Wyobraź sobie, że tekst nie jest już tylko literą na kartce, lecz wydarzeniem scenicznym. W czytaniu performatywnym słowo staje się aktorem – nabiera głosu, rytmu, emocji. To nie jest zwykła lektura, lecz spotkanie literatury z teatrem, w którym czytający prowadzi widza przez świat opowieści tak, jak aktor prowadzi publiczność przez spektakl.

Tutaj kiedyś stał dom to nie tylko opowieść – to żywe przywołanie pamięci. Na scenie słowo staje się ciałem, a historia wysiedlanej łemkowskiej wioski w Beskidzie Niskim nabiera pulsującej obecności.
To wydarzenie, w którym czytanie performatywne zamienia się w rytuał. Aktorzy nie tylko wypowiadają tekst – oni go wydarzają.

Głos staje się muzyką, cisza – krzykiem, a każdy gest otwiera kolejne drzwi do świata, który już zniknął, lecz wciąż domaga się pamięci.

Widzowie usłyszą historię miłosną splecioną z dramatem XX wieku, ale przede wszystkim doświadczą spotkania z przeszłością, która nie jest martwa – żyje w słowie, w emocji, w obecności.

Tutaj kiedyś stał dom to opowieść utracie i o tym, co pozostaje. O domach, które zniknęły, i o głosach, które wciąż brzmią. To teatr słowa, w którym literatura staje się performansem, a performans – wspólnym przeżyciem.

Zapraszamy na wieczór, w którym słowo stanie się sceną, a pamięć – bohaterem.

Monika Babula
Reżyseria i Scenografia

Maria Gustowska
Scenariusz

Swoje bilety kupicie tutaj: https://teatrplemie.art/bilety/

Zobacz inne wydarzenia